QUEEN Rubber Dam Aleti fig- 00

Cerrahi sütürlerde “doku destek süresi” (tissue support time), sütün dikiş hattındaki gerilimi ne kadar süre boyunca yeterli kuvvetle taşıyabildiğini ifade eder. Yani, yara kenarlarının birbirine baskı altında kalmadan kaynaşıp kendi dayanıklılığını kazanana dek, sütürün sağladığı mekanik desteğin kesintisiz süresidir.

• Tanım ve ölçüm

  • Doku destek süresi, ilk tensile (kopma) mukavemetin yüzde 50’sinin korunabildiği süre olarak tanımlanır.

  • Örneğin; bir sütürün başlangıçtaki kopma mukavemeti 100 cN ise, doku destek süresi boyunca bu mukavemet ≥ 50 cN’den düşmez.

• Amacı

  1. Yara stabilizasyonu: Dikiş hattı boyunca oluşan kuvvetleri yara iyileşmesi tamamlanana dek dengeler; dikiş hattı arasında öbeklenme (dehisens) riskini azaltır.

  2. Doku iyileşmesi: Farklı dokuların iyileşme hızı ve güçlüklüğü değiştiğinden, sütür tipi seçilirken o bölge için gereken destek süresi göz önüne alınır.

     • Deri altı dokuda (fasyada) iyileşme genellikle 4–6 hafta alırken, deride 5–10 gün yeterli olabilir.

  3. Sütür tipi seçimi:

     • Kısa destek süresine (≤ 7 gün) sahip sütürler, hızlı iyileşen cilt uygulamaları için idealdir.

     • Orta (2–4 hafta) veya uzun destek süresi (8–12 hafta) gerektiren iç doku ve fasyal onarımlarda kullanılır.

• Emilen (absorbe olan) sütürlerle farkı

  • Emilim süresi (absorption time): Sütün tamamen vücutta kaybolma (hidroliz veya fagositoz) süresidir; bu genellikle destek süresinden uzundur.

  • Doku destek süresi: Emilimden önce sütün hâlâ çekme kuvveti uygulayabildiği süredir. Emilim süresi ne kadar uzun olursa olsun, destek süresi kısa ise doku iyileşme tamamlanmadan kopma riski artar.

• Klinik önemi

  1. Yara hattı yer değiştirmesini önleme: Özellikle gerilime maruz kalan bölgelerde (karın fasyası, tendon onarımları vb.) yeterli destek şart.

  2. Enfeksiyon riskini azaltma: Gereğinden uzun kalan destek, yabancı cisim reaksiyonunu uzatıp enfeksiyon riskini artırabilir; bu yüzden destek süresi mümkün olduğunca iyileşme süresine uygun seçilmelidir.

  3. Hasta konforu ve takip: Destek süresi çok uzun olan sütürlerde dikiş alma zamanı gecikebilir, konfor ve hijyen açılarından problem olabilir.

• Silikon kaplama ile kayganlığı arttırılmıştır.

• Özel alaşımı ile bükülmeye ve kırılmaya karşı direnci yüksektir.

• Keskinliği çok geçişten sonra muhafaza eder.

• iğne/lplik çapları uyumludur.

1. İğne Anatomisi ve Atraumatik–Travmatik Ayrımı

• Atraumatik (Swaged) iğneler: İğnenin arka kısmına sütür materyali makaslanmış olarak (swage) doğrudan sabitlenir. Gözden geçirme işlemi olmadığından doku penetrasyonu sırasında daha az sürtünme ve travma oluşturur.

• Travmatik (Gözlü) iğneler: Sütür materyali sonradan iğne gözüne geçirilir. Göz çevresi kalınlığı doku penetrasyonunu zorlaştırır ve sürtünmeyi artırır, ancak göze farklı sütür kalınlıkları takabilme esnekliği sağlar.

Dental uygulama: Atraumatik iğneler, ağız mukozası gibi hassas dokularda travmayı en aza indirger; gözü olmayan iğneler genelde endodontik cerrahi, implantoloji ve periodontal cerrahide tercih edilir.

2. Uç (Point) Tipleri

1. Keskin uç (Cutting): Üçgen enine kesiti sayesinde sert dokuları (deri, mukoperiost) kolayca geçer.

2. Ters keskin uç (Reverse cutting): Üçgen kesitin keskin kenarı dış tarafta; yırtılma riskini azaltır ve diş eti flep onarımlarında dokuyu koparmadan ilerler.

3. Yuvarlak uç (Taper): Düzgün, basınçlı doku penetrasyonu sağlar; yumuşak dokularda (mukoza, submukozal doku) rezerve edilir.

4. Tapercut (Karma uç): Başlangıçta keskin, ardından yuvarlağa dönen geçişiyle karma dokularda kullanılır (periosteal kaldırma sonrası mukoza).

Dental örnek: Gingival flep kapamalarında genellikle reverse cutting iğneler tercih edilir; mukoperiostal kapamada ise yuvarlak uç iyi bir seçenektir.

3. Eğrilik Derecesi ve Boyu

• 1/4 çevre: Dar ve yüzeysel alanlar için, ağız tabanı ve ağız köşesine yakın bölgelerde manevra kolaylığı sağlar.

• 3/8 çevre: En yaygın kullanılan eğrilik; hem geniş hem dar cerrahi alanlara uygundur (özellikle posterior diş eksizyonu sonrası kapanma).

• 1/2 çevre: Daha derin ve geniş kavite erişimi gereken implant cerrahisi veya sinüs lifting gibi uygulamalarda tercih edilir.

• 5/8 çevre: Çok dar ve zor erişilen bölgelerde (üst azı arkası, retromolar alan).

Dental ipucu: Dar alanlarda 1/4 veya 3/8 çevre, posterior çenede ise 1/2 çevre iğne manevra kabiliyetini artırır.

4. Gövde Şekli ve Kavrama

• Yuvarlak gövde (round-bodied): Basınçlı dokuyu yırtmadan iter; ince ve hassas dokular için idealdir.

• Üçgen gövde (cutting-bodied): Sert dokuda önleyici penetrasyon için kullanılır; gene reverse cutting uçlu olanları doku koparmayı önler.

• Düz/flat gövde: Özel enstrüman tutuşuna ihtiyaç duyulan mikron boyutlu işlemlerde.

Dental uygulama: İntraoral hassas kapamalarda ince, yuvarlak gövdeli atraumatik iğneler tercih edilirken, diş eti cerrahisinde üçgen gövdeli uçlar stabil penatrasyon sağlar.

5. Örnek Kombinasyonlar ve Seçim Kriterleri